Thú bắt chuột đồng

261 views

Mặt trời đã khuất sau rặng núi Trường Sơn để lại trên bầu trời một ánh nắng hồng hồng tỏa muôn nơi. Trời mát dịu không còn cái nắng gắt ban trưa nóng bỏng, đám trẻ xóm tôi dẫn dắt ra đồng chạy giỡn nô đùa trên những gốc rạ nghe xào xạc còn bốc mùi hương tươi tắn. Nước vẫn còn rịn rịn ướt cả gốc rạ vừa mới gặt lúa xong. Bên những thửa ruộng kế cận là những đám chim sẻ, chim dòng dọc đáp xuống thành bầy cùng nhau lượm lúa đổ. Những đàn gà lẻ tẻ kéo nhau ra, cục cục kêu nhau quây quần kiếm ăn bên bờ ruộng sát hàng rào cây dẹp cao và to lâu đời đang soi bóng ngã về chiều thật mát rượi.
Đó là hình ảnh của những ngày no ấm nhất của vụ mùa lúa vừa thu hoạch của quê tôi, và chúng tôi thi nhau đào hang chuột dọc theo bờ ruộng của những “cánh đồng trong” bên kia con mương chảy ngang xóm Rượu từ cầu Trạm.

Ở quê tôi, chuột đồng thì ai cũng biết chúng có hình dáng giống như chuột nhà nhưng lớn con hơn, khắp mình phủ một bộ lông xám vàng hoặc trắng nâu, hai tai vễnh lên nghe rất thính, chúng có răng gặm nhấm rất bén và sắc, hai mắt to và đuôi dài, có bốn chân và chạy rất nhanh.

Chúng sống thành đàn và đào lổ sâu dưới đất lót ổ bằng rơm rạ, và kiếm ăn dọc theo bờ ruộng để ăn lúa trong khi miệng kêu chít chít. Chúng đẻ con thường thì 7-8 con, con mới đẻ nhỏ bằng ngón tay út, và là động vật có vú, hang của chúng đào sâu cỡ nửa thước, chiều dài khoảng gần ba thước và ở giữa khoét những đường hầm rộng ra để nuôi con, thường thì đùa giỡn chạy nhảy tứ tung xung quanh đồng ruộng.

Chuẩn bị Dụng cụ bắt chuột:

Có nhiều cách bắt chuột đồng như un khói, đổ nước, bẫy,…nhưng dụng cụ đơn giàn nhất là dùng cái nom (tên tiếng gọi của quê tôi) làm bằng cây trảy có mắt dài.

Cái nom bắt chuột đồng có hình dạng giống như cái ống trúm bắt lươn chỉ khác biệt ở chỗ là ta chia ống trảy thành nhiều khe, nhiều hàng dọc cỡ đầu đũa và làm những vòng tròn bằng dây kẽm gai có đường kính cỡ con chuột lớn nhất và bỏ vào bên trong ống trảy đan cho thiệt chắt từng đoạn cỡ một tấc, rồi kế đó ta đan một cái rọ thon hình tròn và đặt vào ngay miệng của cái nom có lổ khóa lại là xong cái nom bắt chuột.

Ở tại quê hương tôi những nơi xa xôi thăm thẳm thường thì họ khai mương bắt nguồn từ những con suối đổ về sông và chảy về ruộng đồng, trước khi chảy về ruộng đồng phải băng qua những chổ trống trãi xa xôi và trước mặt nhà làng xóm, cho nên rất nhiều người tập trung về những chỗ này tắm gội và giặt quần áo trong cơn nước chảy xiết.

Mọi người vào những buổi chiều mát mẻ họ thường tụ tập ra trước nhà hàng xóm hoặc bên đường ngồi nhìn cảnh vu vơ và hóng mát hoặc một số đám trẻ đạp xe đạp chở cho nhau đi dọc theo trên những con đường làng, một số khác thì vác cuốc, xách hom (nom) ra ngoài đồng đào bắt chuột.

Chúng tôi đi bọc ra sau nhà là cánh đồng ruộng mênh mông, nơi đó có gió đang thổi về từ các ngọn đồi từ tầm nhìn xa tít chân trời. Những luồng gió mát rượi thổi nhẹ vào người chúng tôi mang theo những tiếng chim chiều xa xăm. Chúng tôi đi dọc theo bờ ruộng để tìm hang chuột, vừa đi vừa tìm nếu thấy hang chuột thì ta đưa cái nom vào miệng hang rồi từ từ tìm cửa hậu của chúng trong vòng ba thước.

Khi tìm được thì ta cho thêm một cái hom vào đó rồi đào gần sát bên hang. Đám chuột đồng nghe động chạy túa lủa chui vào miệng cái hom và ta tiếp tục đào tới ổ của nó để bắt chuột con, nếu ta đào gần nửa đường mà chưa thấy chúng chui vào cái hom thì ta lấy cuốc xắn ngay vào giữa miệng cái hang rồi chận lưỡi cuốc lại ngay miệng hang.

Chuyển lưỡi cuốc ra từ từ và cho cái hom vào miệng lần nữa rồi ta đào tiếp thì sẽ bắt được trọn ổ vì chúng sống thành đàn. Khi ta bắt được trọn ổ cái hang đó thì ta tiếp tục đi tìm cái hang khác và cứ liên tục như thế khi nào ta thấy bắt được nhiều chuột thì ta mới quay trở về.

Cũng có những vùng người ta đào chuột đem xuống chợ bán hoặc bỏ các tiệm bán đồ nhậu. Với những vùng quê thì bầu không khí thật là thoáng mát, bởi những đồng lúa rộng thênh thang, gây cảm giác thoải mái, bình yên, thanh thản vì gần miệt núi xa tít vời vợi cho nên dân sống ở đây họ thiếu thốn rất nhiều nhất là phương tiện vận chuyển vì vậy lâu lâu họ mới đi chợ một lần.

bat-chuot-dong

Từ mờ sáng thì họ đi bộ xuống chợ Ninh-Hòa bán gà, bán vịt, trái cây hoặc đậu, bắp gạo rồi họ đổi lấy ngược trở lại một ít đồ ăn cần thiết cho cả tháng như muối, mắm cá khô theo tôi biết đa số là muối hột rồi họ gánh cho tới chiều tối mới về tới nhà, cho nên chuột đồng bắt được ở đây họ dùng bằng muối ớt để ướp nướng hoặc rang muối để ăn cơm, thịt chuột đồng ăn tựa như thịt dơi vàng, thịt chuột tàu, thịt thỏ,.v.v…

Dân chúng sống ở đây chỉ toàn là ruộng vườn và chăn nuôi, lùa bò đi ăn cỏ từ sáng sớm và chiều về làng thủng thẳng trên đường để vào chuồng. Với ngôi nhà tranh đơn sơ đủ che nắng, che mưa giữa cánh đồng xanh bao la bát ngát, đêm đêm trăng gió sáng ngời mát mẻ hời hợt trai gái nô đùa bên làng trăng gió phảng phất hương vị đồng quê.

*Trong những năm tháng ở tại quê nhà tôi cũng đã từng sống ở thôn quê và hưởng thụ những khung cảnh đầy ấn tượng đáng nhớ và lưu mãi trong tâm trí tôi, bằng những hình ảnh quê ta trăng gió mát mẻ, ruộng đồng mênh mông thơm mùi lúa chín, miệt núi xa xăm, nhưng đêm trăng sáng, lũ trẻ nô đùa giỡn cợt ngoài đồng, cùng nhau đi bắt chuột đồng. Những đàn chim và đàn gà kéo nhau đi kiếm ăn ngoài ruộng, trâu bò trên đường về làng, mái tranh che đủ nắng mưa làm cho ta cảm thấy không khí sinh hoạt của quê nhà thật là gắn bó, khi chúng ta có dịp trở về quê đi thăm lại nét đẹp của Quê-Hương yêu dấu im lìm không khí mát dịu của thôn quê ngày nắng đêm xuống với ngọn đèn dầu trong cuộc sống như bát nước đầy.

HẾT

Nguyễn Xuân Hoàng
Minnesota, tháng 9/2012

CÔNG TY DIỆT CHUỘT HÀ NỘI

Chuyên mục: Mẹo diệt chuột